W jaki sposób dbać o własność intelektualną

Wszystko co kiedykolwiek wymyślił człowiek może być przedmiotem własności intelektualnej. Ochrona własności intelektualnej dotyczy dwóch kategorii: ochrony praw autorskich i własności przemysłowej. Pierwsza z nich to prawa autorskie i prawa pokrewne. Prawa autorskie dotyczą autora, czyli utworów literackich i artystycznych zapisanych, wykonanych oraz nagranych. Prawa pokrewne dotyczą wszystkich osób zaangażowanych w rozpowszechnianie, wykonanie i promowanie utworów: artystycznych wykonań, fonogramów i wideogramów, nadawania programów radiowych i telewizyjnych oraz pierwszych wydań. Natomiast własność przemysłowa to wszelkie: wynalazki, wzory przemysłowe i użytkowe, znaki towarowe, oznaczenia geograficzne, topografie układów scalonych. Prawa własności przemysłowej są nadawane przez odpowiedni do tego organ. W Polsce odpowiedzialny jest za to Urząd Patentowy. Prawa autorskie nie potrzebują złożenia wniosków do urzędu. Żeby utwór podlegał ochronie praw autorskich powinien spełniać dwa warunki: musi być wynikiem indywidualnej pracy twórczej i musi być niepowtarzalny. Drugim warunkiem jest utrwalenie utworu w jakiejś formie.

patent

Autor: Janet Lindenmuth
Źródło: http://www.flickr.com
Ochrona własności przemysłowej obejmuje: projekty wynalazcze, znaki towarowe, oznaczenia geograficzne. W obrębie projektów wynalazczych wyróżnić można wynalazki (pomysł przełożony na nowe rozwiązanie techniczne), wzory użytkowe, wzory przemysłowe i topografię układu scalonego. Zgłoszenie wynalazku do Urzędu Patentowego skutkuje jego opatentowaniem, co nadaje uprawnienia do wyłącznego wykorzystywania oraz pobierania korzyści finansowych. Wzory użytkowe dotyczą również rozwiązania technologicznego z naciskiem na oryginalność i użyteczność. O ile w patencie główny nacisk kładziony jest na innowacyjność o tyle wzory użytkowe kładą nacisk na użyteczność. Przykładem wzoru użytkowego jest: zapalniczka, rower i zamek do drzwi.

Wzory przemysłowe skupiają się głównie na ochronie zewnętrznej postaci wyrobu: kształtu, zdobienia, koloru. Przykładem wzorów przemysłowych mogą być: fasony spodni i sukienek, meble, ozdobne czcionki.

Topografia układu scalonego to ochrona nowatorskiego rozmieszczenia elementów. Przykładem topografii układu scalonego może być program komputerowy –

Znaki towarowe to znaki graficzne (wyraz, rysunek, kompozycja kolorystyczna lub (zapraszam tutaj…) forma przestrzenna), melodia lub sygnał dźwiękowy. Są one na tyle unikatowe, że jednoznacznie łączą się z daną marką. Przykładami znaków towarowych mogą być loga firm i hasła reklamowe.

Oznaczenia geograficzne określają nazwę regionu, miejsca lub (znajdź informacje) kraju. Oznaczenie geograficzne używane jest do podkreślenia przynależności terytorialnej towaru. Przykładem mogą być pierniki toruńskie lub koronki z Koniakowa –

W dobie niezwykle łatwego rozprzestrzeniania treści za pomocą technologii, istota zabezpieczenia praw autorskich oraz własności przemysłowej nie może być przez nikogo spłycana. Ochrona własności intelektualnej nie dotyczy bowiem tylko wynalazców, autorów utworów oraz ich wydawców. Użytkownik kultury nie jest bierny, ale aktywnie bierze udział w tworzeniu kultury. Prawa autorskie chronią również publikacje w sieci przeciętnych obywateli nie dopuszczając do plagiatów.